เกริ่นนำ

การพัฒนาอยางยั่งยืน (Sustainable development) เริ่มนํามาเสนอครั้งแรกเมื่อป ค.ศ.1987 ซึ่งไดรับการตีพิมพใน รายงานที่มีชื่อเรียกวา “Our Common Future” ของ คณะกรรมการพัฒนาสิ่งแวดลอมแหงโลก (World Commission onEnvironment and Development) ซึ่งไดใหความหมายวา การพัฒนาเพื่อใหบรรลุความเทาเทียมกันระหวางคนรุนปจจุบันและอนาคต ซึ่งหมายความวาความจําเปนความตองการในปจจุบันไดรับการสนองตอบโดยไมทําใหขีดความสามารถที่จะสนองตอบตอความจําเปนความตองการในอนาคตเสียไป (development that meets theneeds of the present without compromising the ability of future generations to meets their own needs) ลักษณะโดยทั่วไปที่ถือเปนหลักสําคัญของการพัฒนาอยางยั่งยืน (Sustainable development) คือ

• ความเสมอภาคกันของคนในแต่ละรุ่น
• ความเสมอภาคกันของคนในรุนเดียวกันไมวาจะในเรื่องของความมั่งมี กฏหมาย
• ความมีสวนรวมของทุกฝายในการสนับสนุน วางแผนและในการปฏิบัติตางๆ
• สิ่งแวดลอมเปนสิ่งสําคัญที่สุดที่ตองคํานึงถึง ในที่นี้หมายความวา การพัฒนาเศรษฐกิจโดยปราศจากการดูแลรักษาสิ่งแวดลอมเปนสิ่งที่ไมสามารถทําได
• มีเครื่องมือ ดัชนีขี้วัดที่นาเชื่อถือที่สามารถวัด นํามาปรับปรุง และปฏิบัติไดจริง

บทเรียนจากประสบการณ์ด้านการส่งเสริมการผลิตและการบริโภคอย่างยั่งยืนในบริบทของต่างประเทศ ในระยะที่ผ่านมา สะท้อนให้เห็นความพยายามในการสร้างกลไก และกระบวนการการผลิตที่ยั่งยืนให้เกิดขึ้นกับทุกระดับของสังคม ผ่านทางช่องทางดำเนินงาน ทั้งการกำหนดนโยบาย การบังคับใช้กฎหมาย การใช้กลยุทธ์ทางการตลาด และการสร้างความตระหนักในภาคสังคม ซึ่งการใช้กลยุทธ์ต่างๆ มาบูรณาการร่วมกันนี้ ทำให้เกิดผลดีต่อระบบการผลิตที่ยั่งยืนมากขึ้นโดยลำดับ

ประสบการณ์ในการผลิตที่ยั่งยืนในบริบทของต่างประเทศมีเทคนิค และวิธีการที่สามารถนำมาปรับใช้ได้อย่างเหมาะสมและเป็นประโยชน์กับประเทศไทย นอกจากพันธะกรณี และข้อตกลงต่างๆ ที่ไทยมีส่วนร่วมเป็นภาคีด้วย

ประเทศไทยได้รับแนวคิดและวิธีการที่เป็นสากลในหลากหลายรูปแบบมาประยุกต์ใช้และดำเนินการ ก่อให้เกิดการกระตุ้นและความใส่ใจต่อการผลิตและบริโภคที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น การทบทวนบริบทของต่างประเทศที่มีความสอดคล้องกับประเทศไทย ดังเช่น

• การกำหนดนโยบายในการบริโภคและผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งได้นำมาดำเนินการเป็นรูปธรรมชัดเจน ตั้งแต่ช่วงแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 8 เป็นต้นมา จนถึงปัจจุบัน มีการศึกษาและจัดทำยุทธศาสตร์ และมีหน่วยงานที่มีภารกิจบทบาทรับผิดชอบหลายหน่วยงาน
• การเป็นส่วนหนึ่งในพันธะกรณีและข้อตกลงระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาที่ยั่งยืน รวมทั้งการผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน ตลอดจนภาวการณ์เปลี่ยนแปลงภูมิอากาศโลกภายใต้ปฏิญญา อนุสัญญา และกติกาสากลต่างๆ ที่เป็นส่วนหนึ่งของการผลักดันการผลิตและบริโภคที่ยั่งยืนของไทย เนื่องจากการเป็นส่วนหนึ่งในประชาคมโลก
• มาตรการที่เกี่ยวข้องกับการผลิตและบริโภคอย่างยั่งยืนหลายกิจกรรมได้มีการนำมาใช้ในประเทศไทย ซึ่งเป็นไปในลักษณะเดียวกันกับต่างประเทศ เช่น การใช้ฉลากเขียว การส่งเสริมผลิตภัณฑ์ประหยัดพลังงาน การใช้เทคโนโลยีสะอาด การจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เป็นต้น